Aliment oʻrniga uy yoki mashinani qanday qilib bolaning nomiga oʻtkazish mumkin?

Oilaviy ajrimdan soʻng ba'zi otalar: “Har oy yalinib pul bergandan koʻra, bitta uy yoki mashinamni bolamning nomiga oʻtkazib beray-da, shu aliment balosidan butunlay qutulay”, degan qarorga kelishadi. Onalar uchun ham bu juda yaxshi variant — bolaning kelajagi uchun tayyor uy-joy kafolatlanadi.

Oʻzbekiston qonunchiligida (xususan, Oila kodeksi va Hukumatning 808-sonli qarorida) bu narsa juda chiroyli va qonuniy qilib belgilab qoʻyilgan. Keling, buni qanday qilib toʻgʻri va qonuniy amalga oshirishni tushuntirib beraman.

1-qadam: Oʻzaro chiroyli kelishuv

Mulkni aliment oʻrniga berish uchun sudlashish shart emas. Eng asosiysi — ota va ona oʻzaro rozi boʻlishi kerak. Ota uyni yoki mashinani berishga, ona esa buni aliment oʻrniga qabul qilishga rozi boʻlishi shart. Agar ona “Yoʻq, menga uying kerak emas, har oylik pulni toʻla” desa, ota majburlab uyni oʻtkaza olmaydi (va aksincha).

2-qadam: Aliment qarzini va mulkni hisob-kitob qilish

Siz shunchaki eski mashinani berib, alimentdan qutulib keta olmaysiz. Qonun bolaning haqqini himoya qiladi. Shuning uchun:

• Avvalo, MIB (Majburiy ijro byurosi) xodimi ota bolaning 18 yoshga toʻlgunga qadar jami qancha aliment toʻlashi kerakligini hisoblab beradi. (Masalan, jami 150 million soʻm chiqdi, deylik).

• Keyin, ota bermoqchi boʻlgan uy yoki mashina mustaqil baholovchi tashkilot tomonidan baholanadi.

• Agar uyning narxi 150 million soʻmdan koʻp boʻlsa yoki teng boʻlsa — muammo yoʻq, ota alimentdan 100% qutuladi. Agar uyning narxi masalan 100 million soʻm chiqsa, qolgan 50 million soʻmni ota baribir har oy toʻlab borishiga toʻgʻri keladi.

3-qadam: Notariusga borish

Hujjatlar tayyor boʻlgach, ota va ona (agar bola 14 yoshdan oshgan boʻlsa, bola ham) notariusga borishadi.

Notarius “Alimentlarni oldindan toʻlash evaziga mol-mulk taqdim etish toʻgʻrisida kelishuv” deb nomlangan shartnomani tasdiqlab beradi. Bu jarayonda mulk toʻgʻridan-toʻgʻri bolaning nomiga rasmiylashtiriladi.

4-qadam: Kadastr yoki GAI (Yoʻl harakati xavfsizligi) ga borish

Notarius qogʻoz qilib bergandan soʻng:

• Agar uy berilgan boʻlsa — Kadastrga borib, uy bolaning nomiga roʻyxatdan oʻtkaziladi.

• Agar mashina berilgan boʻlsa — GAIga borib, mashinaga bolaning nomiga “texpasport” olinadi.

(Eslatma: Bola yosh boʻlgani uchun hujjatlarda harakatlarni uning nomidan qonuniy vakil sifatida onasi amalga oshiradi).

5-qadam: MIBdagi ishni yopish

Kadastr yoki GAI hujjatlarini va notarius kelishuvini koʻtarib MIB idorasiga borasiz. MIB xodimi hujjatlarni koʻradi, bola rostdan ham uy yoki mashinali boʻlganiga ishonch hosil qiladi va shu zahoti aliment undirish boʻyicha ishni yopadi. Otaning chet elga chiqishiga qoʻyilgan “zapret”lar va boshqa cheklovlar bekor qilinadi.

Onalar uchun juda muhim ogohlantirish! ⚠️

Ba'zi onalar “Bolamning nomiga uy tushdi, endi buni darrov sotib yuborib, puliga tirikchilik qilaman” deb oʻylashi mumkin. Bunday qila olmaysiz! Qonun bolani himoya qiladi. Bu uy endi faqat bolaniki. Uni sotish, almashtirish yoki garovga qoʻyish uchun sizga tuman hokimligidagi Vasiylik va homiylik organining maxsus ruxsati kerak boʻladi. Ular esa uyni sotishdan tushgan pul toʻliq bolaning ehtiyojlariga sarflanishiga koʻzi yetmasagacha ruxsat bermaydi.

Xulosa: Aliment oʻrniga mulk berish — ikkala tomon uchun ham asab buzarliklar va MIB eshigida sargʻayishlarsiz masalani hal qilishning eng zoʻr va madaniyatli yoʻlidir. Farzandingizni uyli qiling va xotirjam yashang!