Aliment qarzim borligi uchun “zapret”ga tushib qoldim, endi chet elga qanday chiqsam boʻladi?

Assalomu alaykum! Hayotda ba'zan shunday vaziyatlar boʻladiki, ishlash yoki boshqa maqsadlarda chet elga ketish rejalashtiriladi, lekin aeroportga yoki chegaraga borganda pasportda MIB (Majburiy ijro byurosi) tomonidan qoʻyilgan “zapret” chiqib qoladi.

Davlat oʻz fuqarosining (ya'ni bolangizning) huquqlarini himoya qilib, “Qarzni va bolaning ta'minotini hal qilmay turib, hech qayerga ketmaysan”, degan qat'iy cheklovni qoʻyadi. Biroq, qonun chet elga chiqish eshiklarini butunlay yopib qoʻymagan.

Vazirlar Mahkamasining 808-sonli qaroriga asosan, “zapret”ni yechishning quyidagi qonuniy va aniq yoʻllari bor:

1-yoʻl: 5 yillik alimentni oldindan toʻlash (Eng ishonchli yoʻl)

Chet elga ketmoqchimisiz? Unda bolaning kelajagini moddiy tomondan ta'minlab ketishingiz kerak. Buning uchun:

• Avvalo, shu kungacha yigʻilib qolgan barcha aliment qarzingizni oxirgi tiyinigacha toʻlaysiz. Eski qarz bilan bu ish amalga oshmaydi.

• Shundan soʻng, bola 18 yoshga toʻlguniga qadar boʻlgan davr uchun, lekin kamida 5 yillik aliment pulini MIB orqali oldindan toʻlab berasiz.

• Misol uchun: Bolangiz hozir 5 yoshda. Siz kamida 5 yillik (ya'ni bola 10 yoshga kirguncha boʻlgan) aliment pulini hisoblatib, bittada toʻlaysiz. Agar bolangiz 15 yoshda boʻlsa, demak 18 yoshgacha boʻlgan qolgan 3 yillik pulni toʻlaysiz.

• Pul toʻlangach, MIB sizdan “zapret”ni darhol olib tashlaydi.

2-yoʻl: Uy yoki mashinani garovga (zalogga) qoʻyish

“Menda 5 yillik alimentni bittada toʻlashga naqd pul yoʻq-ku, axir pul ishlash uchun chet elga ketyapman!” deyishingiz mumkin. Bu holatda qonun sizga mol-mulkni garovga qoʻyish imkonini beradi.

• Agar nomingizda uy, kvartira, yer uchastkasi yoki avtomobil boʻlsa, siz uni aliment ta'minoti sifatida garovga qoʻyishingiz mumkin.

• Buning uchun mulk qonuniy baholanadi. Agar uning narxi siz toʻlashingiz kerak boʻlgan aliment summasini qoplasa, sobiq turmush oʻrtogʻingiz bilan notarius orqali “Garov shartnomasi” tuzasiz.

• MIB ushbu shartnomani qabul qiladi va chet elga chiqishga ruxsat beradi. (Garovdagi mulkni sota olmaysiz, lekin bolaning kelajagi kafolatlanganligi uchun oʻzingiz erkin xorijga borib kelaverasiz).

3-yoʻl: Aliment oʻrniga mulkni bolaga oʻtkazib berish

Agar nomingizdagi uy yoki mashinani umuman bolaning nomiga oʻtkazib bersangiz (va bu mulkning bahosi jami aliment summangizni qoplasa), aliment ishi butunlay yopiladi. “Zapret” ham, qarz ham abadiy yoʻq boʻladi.

4-yoʻl: Oʻzaro chiroyli kelishuv (Onasi arizani qaytarib olsa)

Agar siz bolangizning onasi bilan oʻzaro yaxshi munosabatda boʻlsangiz va uni “Men chet elga ishlagani ketyapman, borsam oʻzim senga har oy pul joʻnatib turaman” deb ishontira olsangiz, u MIBga borib oʻz xohishi bilan arizani qaytarib olishi mumkin.

Sobiq xotiningiz arizani qaytarib olgan zahoti MIBdagi ish tugatiladi va pasportingizdagi “zapret” yechiladi. Lekin unutmang, u xohlagan vaqtida arizani qaytadan MIBga tushirish huquqiga ega boʻladi.

Maslahat: Chegaradan qaytib kelib asabingiz buzilmasligi uchun, chet elga ketishdan kamida bir necha kun oldin MIBga borib, qarzni toʻlab, cheklov rasman yechilganiga ishonch hosil qiling. Tizimda “zapret” yechilishi uchun ham ma'lum vaqt (odatda 1-2 kun) talab etiladi.