ZAGS yoʻq boʻlsa, DNK tekshiruvi orqali aliment undirish mumkinmi?

Jamiyatimizda faqat “shar'iy nikoh” (domla nikohi) bilan yashab, keyinchalik ajrashib ketish holatlari koʻp uchraydi. Bunday vaqtda ayollarni bitta savol qiynaydi: “ZAGS yoʻq-ku, tugʻilganlik guvohnomasida otasining ismi yoʻq, endi bolamga aliment ololmaymanmi?”

Sizni ishontirib aytamanki: Qonuniy nikohning (ZAGS) yoʻqligi — bolani oʻz rizqidan va alimentdan mahrum qilishga asos boʻlolmaydi! Agar ota bolani oʻz xohishi bilan tan olmasa, siz buni qonuniy yoʻl bilan, ya'ni sud va DNK tekshiruvi orqali isbotlab, aliment undirishingiz mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Oila kodeksiga muvofiq, bu jarayon qanday amalga oshirilishini oddiy tilda tushuntirib beraman.

1-qadam: Sudga ariza berish

Siz birinchi navbatda oʻzingiz yashab turgan joydagi Fuqarolik ishlari boʻyicha sudga borasiz. U yerga “Otalikni belgilash va aliment undirish toʻgʻrisida” da'vo arizasi yozib topshirasiz. Bunday vaziyatda davlat boji toʻlanmaydi (aliment da'vogarlari bojdan ozod qilingan).

2-qadam: Sud jarayoni va DNK ekspertizasi

Sud boshlanganda, agar sobiq turmush oʻrtogʻingiz “Bu bola meniki emas” deb inkor qilsa, sud haqiqatni aniqlash uchun qonuniy ravishda sud-biologik (DNK) ekspertizasi tayinlaydi.

• DNK testiga ona, bola va gumon qilinayotgan ota qon (yoki soʻlak) namunasi topshirish uchun boradi.

• Yana bir sirni aytaman: Agar u “Men analiz topshirmayman” deb qochib yursa yoki ekspertizaga kelishdan atayin boʻyin tovlasa, qonunda bunga ham chora bor! Oliy sud Plenumi qaroriga koʻra, ota DNK topshirishdan asossiz boʻyin tovlasa, sud boshqa isbotlarga (masalan, birga yashaganingizni koʻrgan guvohlar, rasmlar, yozishmalar) tayanib, uni avtomatik ravishda “ota” deb topishi mumkin. Shuning uchun u qochib qutula olmaydi.

3-qadam: DNK xarajatlarini kim toʻlaydi?

DNK tekshiruvi pullik xizmat hisoblanadi. Qoidaga koʻra, ekspertiza xarajatlarini avvaliga siz (da'vogar) toʻlaysiz.

Lekin mutlaqo xavotir olmang! Agar DNK tekshiruvi natijasida u haqiqatan ham bolaning otasi ekanligi 99.9% isbotlansa, sud oʻz hal qiluv qarori bilan siz sarflagan barcha ekspertiza pullarini va sud xarajatlarini oʻsha erkakning oʻzidan sizning foydangizga undirib beradi.

4-qadam: Otalik e'tirof etilishi va aliment yozilishi

DNK javobi ijobiy chiqsa, sud uni rasman bolaning otasi deb e'lon qiladi.

1. MIB orqali ZAGS (FHDYo) organiga xat boradi va bolangizning tugʻilganlik haqidagi guvohnomasiga uning ism-sharifi “otasi” sifatida qonuniy yozib qoʻyiladi.

2. Shu qarorning oʻzi bilanoq, Oila kodeksining 99-moddasiga asosan bolaga aliment undirish belgilanadi (bitta bola uchun uning barcha daromadlarining 25% qismi). Uning hozirda ishlashi yoki ishlamasligi ahamiyatsiz — ishlamasa, davlatning oʻrtacha oyligidan hisoblab yozilaveradi.

Xulosa maslahati: “Oʻrtamizda ZAGS yoʻq edi, baribir hech narsa qila olmayman” degan tushkunlikka tushmang. Ota oʻz bolasini moddiy ta'minlashi qonuniy va insoniy burchidir. Hech tortinmasdan sudga murojaat qiling, DNK orqali haqiqatni qaror toptiring va farzandingizning huquqlarini tiklang!